login huidpaspoort

geen login?

Ga naar een vavin huidprofessional om jouw persoonlijke vavin huidpaspoort te maken.

zoek jouw huidprofessional
Vetten onmisbaar voor gezonde huid

Vetten onmisbaar voor gezonde huid

Welke vetten bevinden zich in onze huid? En hoe verhouden deze zich tot elkaar? Voordat ik deze vraag beantwoord, vertel ik eerst iets over de basisstructuur van een vet.

Elke verbinding in ons lichaam, zoals vet, bestaat in elk geval uit tenminste één van de basiselementen.  Weten jullie het nog van de scheikundeles? De meest voorkomende elementen in het menselijk lichaam zijn:

  • C: Koolstof
  • N: Stikstof
  • O: Zuurstof
  • H: Waterstof

 

Naast de vier basiselementen bevat het lichaam Ca (calcium), P(fosfaat), K (kalium), S CL (chloride), Na (natrium) en Mg(magnesium). Alle verbindingen die men in het menselijk lichaam terugvindt, bevatten een van deze elementen. Zo ook de vetten die in ons lichaam voorkomen.

Lichaamsvetten zijn zo divers dat ze zich niet eenvoudig onder één algemene structuur laten beschrijven. Ga zelf maar na welke vetten er allemaal zijn: van triglyceriden tot ceramiden; sfingolipiden tot fosfolipiden en cholesterol. Deze vetten hebben elk een eigen functie. Als energieleverancier, signaalmolecuul of onderdeel van de celwand. Eén gemeenschappelijk kenmerk is hun zeer lage oplosbaarheid in water. Vandaar ook dat ze onder één noemer zijn samengebracht.

Hoe ziet de chemische structuur van de diverse vetten eruit?

Triglyceriden zijn de meest voorkomende vetten. In een triglyceride is een glycerolmolecuul aan 3 vetzuren gekoppeld. Een glycerolmolecuul bestaat uit 3 koolstofatomen, die weer zijn gekoppeld aan een alcohol (OH).  Een vetzuur is een lange keten van koolstofatomen en een carboxylgroep (-COOH). Triglyceriden met verzadigde vetzuren zijn bij kamertemperatuur meestal vast; triglyceriden met onverzadigde vetzuren meestal vloeibaar.

Het verschil tussen verzadigde en onverzadigde vetten is de aanwezigheid van een dubbele binding in de keten van koolstofatomen. Een dubbele binding is de plek in een molecuul die reageert op een ander molecuul, zoals zuurstof. Bij verzadigd vet is dat onmogelijk. Daarom bederven onverzadigde vetzuren sneller; zij kunnen gaan oxideren en worden ranzig. Maar juist dankzij die dubbele binding zijn onverzadigde vetzuren ook bruikbaar in biochemische huidreacties. En dus nuttig voor de opbouw van huidbarrière.

De plek van de dubbele binding is overigens altijd als nummer aangeduid in de naam van het onverzadigd vetzuur. In omega-3 vetzuur zit de dubbele binding bij het 3ekoolstofatoom. De huid bevat trigyceriden met voornamelijk omega-7 (palmitoleïnezuur) en omega-9 vetzuren (oliezuur). Omega-3- (alpha-linoleenzuur) en omega-6 vetzuren (linolzuur) halen we uit onze voeding.

 

Fosfolipiden sphingolipiden vormen de groep vetten die ontstaat door een reactie tussen vetzuren met fosfaat of sphingosine.Deze ‘structurele vetten’ komen voor in de wanden van cellen. Sphingolipiden zijn van belang voor vorming van een ander type vet: ceramiden.

 

Cholesterol wijkt qua structuur sterk af van triglyceriden en structurele vetten. Het is een compact molecuul dat bestaat uit een alcohol en een vertakte staartketen van C-atomen. Als de alcoholgroep aan een vetzuur bindt, spreek je van cholesterolesters. Cholesterol is geen structureel onderdeel van de celwand, maar komt in losse druppelvorm binnen en buiten de celwand voor. Cholesterol is een belangrijke bouwsteen voor steroïd-hormonen zoals oestrogeen.

 

Ceramiden vormen de grootste groep vetten in het intercellulaire cement, ofwel: de huidbarrière. Het cement bestaat voor 20% uit vrije vetzuren, voor 20% uit cholesterol en voor maar liefst 60% uit ceramiden. Deze vetten worden via diverse biochemische reacties aangemaakt met behulp van omega-6 vetzuren en cholesterol. Een ceramide bestaat uit een sphingosine en een vetzuur. Sphingolipiden zijn in feite onafgewerkte ceramiden.

Wat levert al deze informatie ons nu op? Het is op de eerste plaats goed om te weten dat de barrière van de huid wordt gevormd door keratine en een cement van vetzuren, cholesterol en ceramiden. Deze ‘muur’ houdt schadelijke stoffen tegen en vocht vast. Structurele vetten zoals fosfolipiden stabiliseren het mengsel van vet, water & keratine.

Dat wetende is het dus logisch dat natuurlijke oliën en vetten uit planten al eeuwenlang op de ingrediëntenlijst staan van cosmetische producten. Maar net als de vetten in ons lichaam, verschilt ook de structuur van natuurlijke oliën uit planten enorm. Alleen al door variaties in type vetzuren, (verzadigd, enkelvoudig onverzadigd, meervoudig onverzadigd) en anti-oxidanten. Vavin wil maar zeggen: de ene olie is de andere niet. Dus voordat je een olie kiest om de huid extra te voeden: let goed op of de ingrediëntenlijst ook goed matcht met het type huid.

Met vriendelijke groet,

Lavienja Schreurs-Braam